Emotieregulatie is nogal een dingetje bij mij. Ben niet voor niets een Dopamina natuurlijk. Ik ben snel emotioneel. Gevoelig, kwetsbaar en vooral ook gevoelig voor afwijzing. En kennelijk hebben meer ADHD’ers er last van, want er is zelf een officiële term voor: Rejection Sensitive Dysforia. Ofwel: RSD. Kritiek komt binnen als een mokerslag en al helemaal als er dan ook nog een dosis onrecht bij komt kijken als die kritiek in mijn ogen onterecht is.
Ik heb mijn diagnose ADHD nu bijna twee jaar. En in die tijd heb ik ontzettend veel over mezelf geleerd. Ben milder geworden, omdat ik inmiddels heb geaccepteerd waardoor bepaalde reacties komen. Daarom sabel ik mezelf in mijn kop eigenlijk alleen nog maar neer als ik zwaar overprikkeld of moe ben. Ik kan vaker dan ooit om wéér een niet-zo-heel slimme impulsieve actie lachen, haal – meestal – mijn schouders op dat ik weer eens iets bij iemand heb laten slingeren. Ik vergeet echt altijd wel iets. En heb dus van alles wat ik dagelijks nodig heb ook altijd een back-up in huis. Vet handig joh 16.342 lenzendoosjes.
Maar die RSD, dat is dus iets waar ik nog niet om lachen kan. Sterker nog, ik vind het soms best wel irritant. Want als mijn leidinggevende me in de ochtend vraagt of ik ‘s middags even tijd voor hem heb, dan gaat mijn ADHD-brein weer naar standje paniek voor je met je ogen knipperen kunt. In mijn hoofd ben ik als een Razende Roeland aan het uitvogelen wat ik in hemelsnaam verkeerd gedaan kan hebben en tegen de tijd dat het gesprek dan eindelijk is heeft mijn hoofd al bedacht dat ik een ontslagbrief gepresenteerd ga krijgen. Terwijl mijn collega alleen wilde vragen of ik tijd had om een klein klusje op te pakken….
Je krijgt me ook binnen drie seconden aan het janken. Echt, dat is super simpel. Als iets me raakt, dan schiet ik vol. Geen houden aan, het is een tsunami die door alle dijken breekt. Prima als dat gebeurt als Mufasa weer van dat klif afvalt in de Lion King (houdt überhaupt iemand het dan droog?!), of als je dochter een solo zingt tijdens haar eindmusical in groep 8, maar verder is het eigenlijk vooral vervelend.
Wanneer mijn RSD ook binnenkomt: als ik iemand met wie ik aan het daten ben bijvoorbeeld leuk vind. Écht leuk vind. Dan voel ik de neiging om mezelf te bewijzen. Dat ik goed genoeg ben. Zeg je tegen mij dat ik wel aardig druk ben, reken er dan de volgende keer dat je me ziet maar op dat ik rustig ben. Ik ga dan ook lekker over-explainen. Alsof het bij alles wat ik doe nodig is om uit te leggen waaróm ik dat doe… En zeg je tegen mij dat ik ‘te serieus ben’ dán raak je die RSD. Want ja, ik ben geen springende stuiterbal. Dat klopt. Dat ben ik alleen als ik gedronken heb. Maar ik ben heus niet altijd serieus. Wil ik dat dan vervolgens weer uitleggen, ga ik weer de pias uithangen en pas ik me weer aan de ander aan. Of, wat dus 99% van de tijd gebeurt: de opmerking doet zeer alsof je me in mijn maag gestompt hebt en ik zit de tranen weer weg te knipperen. Zucht.
Het is nogal overbodig om te zeggen dat ik toe ben om hier mee aan de slag te gaan. Want ik wil niet meer het toilet in moeten vluchten omdat iemand me onbedoeld kwetst en ik mijn tranen niet wil laten zien. Ik wil die tsunami tegengaan en een dijk bouwen die de emoties enigszins onder controle houdt. Ik wil een beoordelingsgesprek doorkomen zonder tranen en ik wil daten met iemand zonder die enorme bewijsdrang. Ik hoef namelijk helemaal niks te bewijzen. Iemand leert me kennen en vindt me hopelijk meer dan leuk om wie ik ben. En als hij niet met mijn emoties en onzekerheden en kwetsbaarheid om kan gaan, dan past hij niet
bij mij en wat ik nodig heb om gelukkig te zijn, namelijk zonder die ADHD-maskers altijd mezelf te kunnen zijn.
En dat gaat me lukken, want ik heb twee hele toffe counsellors gevonden, die zelf ook ADHD hebben. Precies dat is wat ik er fijn aan vind: ze weten waar ze het over hebben. Want als ik eerlijk ben, is een gesprek met een professional die zelf géén neurodivers brein heeft, het nét niet. ADHD uitleggen aan iemand zonder ADHD is soms als proberen uit te leggen hoe kiespijn voelt aan iemand die het nooit heeft gehad. Je kunt het beschrijven, maar je mist net dat begrijpen hoe iets voelt in je lijf. Ik heb gewoon zin om te beginnen. Volgende etappe in mijn brein en mezelf beter leren snappen. Dijkjes leren bouwen die de tsunami een beetje kunnen blocken. Kom maar op!
deze blog is eerder verschenen op dedpominas.nl, hét platform voor vrouwen met ADHD.
